اتواسکلروز
گوش چسبنده یا اتواسکلروز Otosclerosis یک بیماری شایع در بزرگسالان است که در آن استخوان طبیعی رشد بیش از حد در گوش میانی می کند. با رشد استخوان در گوش میانی استخوان رکابی که به عنوان پیستون اصلی مسئول هدایت انرژی صوتی از دنیای خارج و به داخل گوش داخلی عمل می کند، ثابت می شود. در صورتی که این بیماری درمان نشود، رکابها میتوانند بیحرکت شوند و در نتیجه منجر به کاهش شنوایی قابل توجهی شوند.
کلمه اتواسکلروز یا چسبندگی استخوانچه های گوش یک واژه اصالتا یونانی است که از دو بخش oto به معنای گوش و اسکلروز به معنای سخت شدن بافت بدن تشکیل شده و به معنای سختی یا سفتی در گوش می باشد. این بیماری عمدتا در بزرگسالان شایع است. اتواسکلروزیس به همان بیماری چسبندگی گوش میانی اطلاق می شود که کاهش شنوایی را در پی دارد.
خوشبختانه، روشهای درمانی برای این بیماری توسعه یافته و با انجام این روشهای درمانی بازیابی شنوایی تا برای هزاران بیمار بدون نیاز به سمعک فراهم گردیده است.
علائم اتواسکلروز چیست؟
شایع ترین و بارزترین علائم اتواسکلروز کاهش شنوایی و یا کم شنوایی است. بیماران به تدریج طی چند سال متوجه کاهش شنوایی می شوند. در گام اول بیماری، بیماران مبتلا به اتواسکلروز اولیه متوجه می شوند که در شنیدن صداهای با تن کم مانند زمزمه یا صدای موتور مشکل دارند. بیماران اغلب شکایت دارند که می توانند گفتار را درک کنند، اما حجم صدا خیلی کم است. علائم دیگر ممکن است شامل سرگیجه و وزوز گوش (زنگ یا وزوز در گوش) باشد.
شروع این بیماری ممکن است از یک گوش باشد ولی به مرور زمان گوش دیگر را نیز درگیر کند. در این شرایط افت شنوایی از یک گوش شروع و به تدریج گوش دیگر را نیز درگیر خواهد شد. از علائم دیگر این بیماری میتوان به شرایط زیر اشاره کرد:
- سرگیجه
- مشکلات تعادلی
- کاهش حساسیت شنوایی به صداهای آهسته
- وزوز گوش
- بلندتر صحبت کردن کودکان نسبت به قبل
- در شنیدن صحبتهای معمولی دیگران مشکل دارد.
- شخص صداها را از دور نمیشنود.
- شخص مبتلا از مردم میخواهد صحبتهایشان را تکرار کنند.
- صدای دستگاههای الکترونیکی مانند تلویزیون را افزایش میدهد.
- مدام از وزوز گوش یا صدای زنگ شکایت دارد.
اگر با هر یک از این علائم را مشاهده کردید بلافاصله به دکتر گوش و حلق و بینی مراجعه کنید.
تشخیص اتواسکلروز
یک متخصص گوش با یک ویزیت اولیه به راحتی می تواند شواهدی از گوش چسبنده را در شما تشخیص دهد. از اتوسکوپ برای مشاهده پرده گوش و قسمت هایی از گوش میانی استفاده می شود. در مرحله بعدی انجام تستهای شنوایی سنجی که حساسیت شنوایی (ادیوگرام) و هدایت صدای گوش میانی (تمپانوگرام) را اندازه گیری میکنند، پیشنهاد میشود.
متخصص گوش شما همچنین آزمایش شنوایی و آزمایش چنگال تنظیم را برای تأیید کاهش شنوایی هدایتی انجام می دهد. آزمایشی به نام «رفلکس آکوستیک» همچنین میتواند به گوششناس سرنخی از ثابت بودن استخوان رکابی بدهد. در صورت نیاز سی تی اسکن گوش ممکن است در برخی موارد برای رد سایر علل احتمالی کم شنوایی شما ضروری باشد.
آیا درمان های پزشکی برای اتواسکلروز وجود دارد؟
بر اساس اطلاعات سایت Cleveland Clinic همانند سایر موارد کم شنوایی، سمعک به عنوان یک راهکار ممکن است برای بیماران مبتلا به گوش چسبنده یا همان اتواسکلروز مفید باشد. برخی مطالعات تحقیقاتی نشان داده که مکمل فلوراید به کند کردن پیشرفت اتواسکلروز کمک می کند.
در اکثر موارد ممکن است گوش چسبنده خود به خود از بین برود. با این وجود اگر گوش چسبیده به عفونت گوش میانی تبدیل شود، ممکن است با مصرف آنتی بیوتیک تا حد زیادی درمان شود.
استفاده از سمعک
در تمام موارد خصوصا در موارد شدید یا مزمن برای درمان گوش چسبنده نیاز به مراجعه به پزشک متخصص گوش و حلق و بینی وجود دارید، اگر مایع در گوش میانی وجود داشته باشد، استفاده از سمعک های موقت برای کمک به بهبود شنوایی ممکن است تجویز شود. و در صورت ایجاد کم شنوایی ممکن است گفتار درمانی هم توصیه شود.
عمل چسبندگی گوش
درمان گوش چسبنده در برخی موارد با یک نوع جراحی به نام آدنوئیدکتومی (Adenoidectomy) انجام میشود. در این روش، آدنوئید شما از پشت بینی برداشته می شود و به تجمع مایع در گوش شما کمک می کند. این غدد به پایه شیپور استاش متصل هستند. با تحریک و التهاب آدنوئیدها، شیپور استاش از این روش پیروی کرده و منجر به تجمع مایعات و عفونت احتمالی گوش می شود.
همچنین روش استاپدکتومی یک جراحی کم تهاجمی است که در ابتدا استخوان گوش میانی ذوب شده و آن را برداشته و سپس با یک پروتز تیتانیومی کوچک جایگزین میکند. در اکثر موارد، با انجام این روش جراحی بدون نیاز به سمعک شنوایی به بیمار برمی گردد. مدت زمان انجام این عمل در حدود یک ساعت بوده و در یک مرکز جراحی سرپایی قابل انجام است. دوره نقاهت آن کوتاه است و بیمار چند ساعت پس از انجام عمل جراحی می تواند به خانه بروند. بیمار معمولا پس از یک هفته از انجام عمل جراحی متوجه بهبود شنوایی در خود می شود. و با انجام این عمل 80 تا 90 درصد شنوایی بیمار قابل بازگشت است.
تفاوت بین استاپدکتومی و استاپدوتومی
روش اصلی که برای درمان گوش چسبنده استفاده می شود استاپدکتومی نام دارد. در این روش کل استخوان رکابی برمی دارند و با یک پروتز جایگزین می کنند. با پیشرفت علم در طی زمان این روش کم تهاجمی تر شده است. با رایجتر شدن لیزر در OR، جراحان گوش و حلق و بینی به این نکته پی برده اند که روش استاپدوتومی در مقایسه با استاپدکتومی نتایج ایمنتر و مطمئن تری ایجاد میکند. تفاوت این دو روش در این است که در روش استاپدوتومی از لیزر برای ایجاد یک سوراخ کوچک در پایه رکاب استفاده می شود و نیز به جای برداشتن کل استخوان رکابی، تنها نیمه بالایی استخوان برداشته می شود و پایه استخوان حفظ می شود. در ادامه پروتز در سوراخی که قبلا با لیزر ایجاد شده قرار می گیرد و مکانیسم پیستون مانند رکاب ها بازسازی می شود.
عوارض جراحی گوش چسنبده
ترشح و عفونت شایعترین عوارض پس از عمل جراحی گوش چسبنده می باشد. کودکان عمدتا پس از جراحی مشکل خاصی ندارند. و به ندرت وضعیت تمپانواسکلروز (Tympanosclerosis) برای آنان رخ میدهد. وضعیت تمپانواسکلروز وضعیتی است که در آن نوعی ماده گچی رنگ در روی پرده گوش ایجاد میشود.
از دیگر عوارض این عمل به باقی ماندن یک سوراخ کوچک در پرده گوش پس از بیرون آمدن گرومت اشاره کرد. این عارضه معمولا بدون نیاز به درمان بهبود یافته و در برخی موارد نیاز به یک عمل جراحی سرپایی کوچک نیز دارد. همچنین آسیب جزئی و اسکار در پرده گوش ممکن است از دیگر عوارض باشد اما معمولا مشکل حاد و خطرناکی برای فرد مبتلا ایجاد نمی کند.
در مجموع تمام بیهوشیهای عمومی دارای عوارض و خطرات خاص خود هستند، اما مقدار بیهوشی برای این عمل بسیار کم است.
مراقبت های بعد از عمل
بهتر است برای کاهش عوارض جراحی گوش مراقبت های دقیق انجام شود. این درمان ها عبارتند از:
2 تا 3 هفته پس از جراحی از دمیدن بینی خودداری کنید
عدم تماس با افراد مبتلا به عفونت های دستگاه تنفسی
از خم شدن، بلند کردن یا کشش خودداری کنید
از قرار گرفتن در مکان هایی که ممکن است باعث صداهای بلند یا تغییرات ناگهانی فشار شوند (غواصی، پرواز یا رانندگی در کوهستان) خودداری کنید.
سرانجام عدم درمان به موقع اتواسکلروز منجر به عوارض جبران ناپذیری خواهد شد. به همین دلیل مراجعه به پزشک پس از مشاهده علائم این بیماری یکی از مهمترین موارد است. جراحی گوش می تواند به طور قابل توجهی شنوایی را بازیابی کند.
اگر درمان نتایج خوبی به همراه نداشته باشد؛ ممکن است فرد دچار کم شنوایی شدید یا کم شنوایی شود.
مشاوره با یک پزشک متخصص گوش، حلق و بینی میتواند شما را درباره با محدودیتهای روشهای درمانی مطلع کند. دکتر فرامرز معماری یکی از بهترین متخصصان گوش، حلق و بینی و شنوایی شناسی بهترین خدمات را به بیماران ارائه می دهد.
بیشتر بخوانید: کم شنوایی مادرزادی و هر آنچه که باید بدانید!
کلام آخر
مراجعه به متخصص برتر گوش و حلق و بینی که دارای سابقه جراحی موفق است از نکات طلایی انجام این عمل می باشد. پروفسور فرامرز معماری با سابقه تحصیل در معتبرترین دانشگاه های دنیا و انجام بیش از 8000 عمل موفق جراحی در دنیا یکی از متخصصین برتر جهانی در این حوزه می باشد. علت گوش درد و عکس قارچ گوش از دیگر مقالات سایت ماست.
سوالات متداول
۱. آیا فیلم جراحی اتواسکلروز قابل مشاهده است؟
بله، ویدئوهای جراحی اتواسکلروز در منابع علمی، سایتهای پزشکی و برخی پلتفرمهای اشتراک ویدئو در دسترس هستند.
۲. عوارض بعد از عمل اتواسکلروز چیست؟
برخی بیماران ممکن است دچار سرگیجه موقت، وزوز گوش یا تغییر در میزان شنوایی شوند که معمولاً پس از مدتی بهبود مییابد.
۳. هزینه عمل اتواسکلروز چقدر است؟
هزینه این جراحی بسته به نوع بیمارستان، تخصص جراح و تجهیزات مورد استفاده متفاوت است و باید از مراکز درمانی استعلام شود.
مدتها دنبال اطلاعاتی درباره اتواسکلروز بودم و این مطلب خیلی کمکم کرد. فیلم جراحی اتواسکلروز خیلی واضح بود و باعث شد بهتر با روند عمل آشنا بشم. توضیحات درباره عوارض بعد از عمل اتواسکلروز و مراقبت های بعد از عمل اتواسکلروز هم خیلی کاربردی بود. از طرفی، اینکه علائم اتواسکلروز و علائم اسکلروز چیست رو به طور کامل توضیح دادید، خیلی مفید بود. همچنین درباره عمل اتواسکلروز گوش و حتی هزینه عمل اتواسکلروز اطلاعات خوبی ارائه شده. حتی توی اتواسکلروز نی نی سایت هم اینقدر اطلاعات دقیق پیدا نکرده بودم. ممنون از محتوای خوبتون!