دانستنی های پزشکی

ارتباط بین شنوایی و تغذیه

تغذیه عامل مهمی در زندگی است که سلامت جسمی و روانی انسان خیلی به آن بستگی دارد. شاید این جمله را باور نکنید، اما رابطه بین تغذیه و شنوایی قابل انکار نیست! درست مانند هر قسمت دیگر بدن، رژیم غذایی سالم تاثیر زیادی بر سیستم شنوایی دارد. تا به امروز، بسیاری از مطالعات رابطه بین رژیم غذایی و شنوایی را ارزیابی کرده‌اند و دریافته‌اند که هیچ غذایی وجود ندارد که به وضوح باعث کاهش شنوایی شود یا از آن جلوگیری کند و همچنین شنوایی از دست رفته را نمی‌توان با تغییرات رژیم غذایی بازیابی کرد. اما تحقیقات جدید نشان می دهد که برخی عادات غذایی می تواند خطر کم شنوایی را کاهش یا افزایش دهد.

تغذیه چگونه بر شنوایی تاثیر می گذارد؟

همان طور که گفته شد یک رژیم غذایی مناسب و سالم می تواند از کم شنوایی در سنین بالا جلوگیری کند. تحقیقات نشان می دهد که خوردن کربوهیدرات، چربی و کلسترول بیشتر یا خوردن پروتئین کمتر در افراد کم شنوایی و خوردن اسیدهای غیراشباع بیشتر با یک سیستم شنوایی طبیعی سازگار است. همچنین تغذیه نامناسب عامل بسیاری از بیماری های مزمن مانند دیابت، زوال عقل و بیماری انسدادی ریه است. علاوه بر سوء تغذیه، چاقی نیز یک عامل خطر برای کاهش شنوایی است و ارتباط بین تغذیه و شنوایی را نشان می دهد. مطالعه ارتباط بین عفونت گوش میانی و تغذیه در کودکان نشان داد که کمبود ویتامین‌های A، C و E، روی و آهن منجر به افزایش آسیب‌پذیری در برابر عفونت و خطر برای سیستم شنوایی می‌شود. بنابراین با یک رژیم غذایی مناسب و سالم می توان از مشکلات شنوایی پیشگیری کرد.

کم شنوایی بر گفتار و روابط اجتماعی افراد ناشنوا وکم شنوا تأثیر می گذارد و باعث افسردگی و اضطراب می شود. همین امر در مورد کودکان نیز صدق می کند. کودکان کم شنوا و ناشنوا نمی توانند با دیگران ارتباط برقرار کنند و در مدرسه مشکل دارند. علاوه بر رابطه بین تغذیه و شنوایی، عوامل دیگری مانند ژنتیک، جنسیت، قرار گرفتن طولانی مدت در محیط های پر سر و صدا، افزایش سن و عفونت ها بر سیستم شنوایی نیز تأثیر می گذارند. تغذیه ناکافی و کمبود ویتامین در مادران باردار می تواند بر شنوایی جنین تأثیر بگذارد. بنابراین نتیجه می گیریم که خوب غذا خوردن و دریافت مواد مغذی کافی اولین قدم برای پیشگیری و احتمالاً ترمیم آسیب شنوایی است.

چرا رژیم غذایی بر شنوایی تاثیر می گذارد؟

نظرات مختلفی در مورد این موضوع وجود دارد و اکثر این تئوری ها به ما می گویند که یک رژیم غذایی سالم سلامت کلی بدن و قلب را ارتقا می دهد و التهاب و آسیب عروق خونی را کاهش می دهد. همانطور که عروق کوچک در حلزون گوش وظیفه تغذیه سلول های مویی، شنوایی را برعهده دارند. حال اگر این جریان خون خوب باشد و سطح اکسیژن و تغذیه سلول های مویی در سطح خوبی باشد، آن سلول ها در برابر آسیب مقاومت بیشتری دارند. علاوه بر این، یک رژیم غذایی سالم و سرشار از آنتی اکسیدان، اکسیداسیون و پیری زودرس سلول های مویی شنوایی را کند می کند و از این سلول ها محافظت می کند. این آنتی اکسیدان ها در یک رژیم غذایی خوب به وفور یافت می شود.

برای تقویت شنوایی و تقویت گوش چی بخوریم؟

1.امگا ۳ و ویتامین D

گوشت ماهی سرشار از روغن امگا 3 و ویتامین ها به ویژه ویتامین D است. ماهی هایی مانند ماهی قزل آلا، ماهی سالمون، ماهی تون ساردین حاوی مقادیر زیادی از امگا ۳ و ویتامین D هستند که می توانند در پیشگیری از کم شنوایی بسیار موثر باشند. یک مطالعه نشان داد افرادی که دو بار در هفته ماهی می‌خوردند، به میزان ۴۲% کمتر از بقیه به کم شنوایی مبتلا می شوند. امگا 3 موجود در گوشت ماهی به شدت عروق خونی سیستم حسی گوش ما را تقویت می کند.

2.اکسیدان ها و فولیک اسید

آنتی اکسیدان ها مواد بااهمیتی  هستند که به مقدار زیاد در اسفناج، کرفس، لوبیا، بروکلی، تخم مرغ، جگر و مغزها یافت می شوند. آنتی اکسیدان ها معمولا به شکل اسید فولیک هستند. مصرف منظم آنتی اکسیدان ها می تواند خطر کم شنوایی را تا 20 درصد کاهش دهد. آنتی اکسیدان ها میزان رادیکال های آزاد را در بدن ما کاهش می دهند. این رادیکال های آزاد اگر به حال خود رها شوند به اعصاب گوش داخلی ما آسیب می رسانند.

3.روی (Zn)

با افزایش میزان روی (Zn) در رژیم غذایی خود می توانید گوش های خود را تقویت کنید. عنصر روی (zn) سلول های گوش داخلی را در برابر پیرگوشی مقاوم می کند. این ماده در شکلات تلخ به وفور یافت می شود.

4.منیزیم (Mg)

موز، سیب زمینی، کنگر و کلم بروکلی سرشار از منیزیم هستند. مطالعات نشان می‌دهد که منیزیم به گوش‌ها کمک می‌کند تا در برابر کاهش شنوایی ناشی از صداهای بلند مقاومت کنند.

5.ویتامین C، ویتامین E و گلوتاتیون

این مواد همانند آنتی اکسیدان ها، باعث کنترل تعداد رادیکال های آزاد در بدن می شوند. همچنین ویتامین C، ویتامین E و گلوتاتیون سیستم ایمنی را تقویت کرده و در نتیجه خطر ابتلا به عفونت گوش را کاهش می دهد.  خوشبختانه ما معمولاً می توانیم منبعی از این مواد را در یخچال هایمان پیدا کنیم. از جمله این منابع می توان به سبزیجاتی مانند فلفل و میوه هایی مانند پرتقال، نارنگی، لیمو شیرین اشاره کرد.

ارتباط تغذیه و شنوایی در دوران سالمندی

بر اساس تحقیقاتی که به تازگی منتشر شده، کم شنوایی در سنین بالا که یکی از 4 مشکل شایع در این سال ها است، مربوط به پایین بودن سطح اسید فولیک در خون است. کم شنوایی یک مشکل بهداشت عمومی جهانی است و بیش از 28 میلیون آمریکایی بین 60 تا 74 سال با آن دست و پنجه نرم می کنند. علی رغم شیوع بالای این اختلال، اساس بیولوژیکی آن نامشخص است. این مطالعه نشان داد که سطوح پایین اسید فولیک در خون افراد مسن با کاهش شنوایی مرتبط است. اسید فولیک به دلیل نقشی که در متابولیسم سلولی، عملکرد سیستم عصبی و عروق خونی دارد، نقش مهمی در حفظ سلامت و بهبود عملکرد سیستم شنوایی دارد. اسید فولیک یکی از ویتامین های گروه B است و به وفور در سبزیجات، میوه ها، قارچ ها، مرکبات، غلات  و گوشت یافت می شود.

سخن پایانی

تحقیقات نشان می‌دهد که تغذیه مناسب می‌تواند نقش مهمی در حفظ و بهبود شنوایی داشته باشد. مصرف مواد مغذی مانند ویتامین‌ها، مواد معدنی و آنتی‌اکسیدان‌ها به سلامت گوش و کاهش خطر ابتلا به مشکلات شنوایی کمک می‌کند. برای حفظ سلامت شنوایی، توصیه می‌شود که رژیم غذایی متعادل و غنی از این مواد را رعایت کنید.